Zakelijke cultuurverschillen overwinnen met taal

Iets dat minstens zo belangrijk is voor een goede samenwerking en vaak wordt onderschat, is kennis van elkaars cultuur. Samenwerkingen kunnen door cultuurverschillen stroef verlopen of zelfs volledig mislukken.

Een bekend voorbeeld is de samenwerking tussen KLM en Air France. De twee luchtvaartmaatschappijen fuseerden in 2004. Al snel bleek dat de samenwerking niet alleen organisatorische uitdagingen met zich meebracht. Ook de verschillen tussen de Nederlandse en Franse cultuur én tussen de bedrijfsculturen zorgden voor spanningen. Het laat zien dat een gezamenlijke taal en gemeenschappelijke doelen niet automatisch betekenen dat mensen elkaar goed begrijpen.

Met taal sla je een bruggetje

De cultuurverschillen tussen landen of bedrijven lijken soms zo subtiel dat je ze voor je gevoel best kunt negeren. Of er zijn verschillen die zo diep onder het oppervlak liggen dat je ze niet kunt waarnemen. Het mooie is dat je met taal het bruggetje kunt slaan. Taal is een goede ingang om de cultuur te leren kennen en de verschillen bespreekbaar te maken.

Tips om je interculturele communicatie te verbeteren

Leer de finesses van de taal
Leer zelf de taal goed, zodat je jezelf nauwkeurig kunt uitdrukken. Zo leer je door bepaalde beleefdheidsvormen te gebruiken in een vreemde taal, hoe mensen in die cultuur met elkaar omgaan in een situatie waarin je een gunst vraagt van iemand anders, hoe je vertrouwen wint en hoe ze met conflicten omgaan. Is Engels de gemeenschappelijke taal en heb je bijvoorbeeld te maken met Aziaten, wees je er dan ook van bewust dat je te maken hebt met een totaal andere cultuur. Met Aziaten communiceer je anders dan met bijvoorbeeld Britten.

Communiceer helder en check hoe je boodschap overkomt
Probeer je boodschap zo helder mogelijk te formuleren, zonder ingewikkelde termen te gebruiken en zonder uit te wijden. Niet iedereen zal die diepgang of details begrijpen. Meestal is het het meest effectief om face-to-face te communiceren, zodat je kunt zien of de ander je begrijpt. Maar ga daar niet volledig vanuit. Vraag door om erachter te komen wat de ander precies bedoelt en of hij je begrijpt.

Een andere handige tip is om alles wat je besproken hebt nog even per e-mail te sturen of in een verslag uit te schrijven. De details die misschien verloren zijn gegaan in het gesprek kunnen dan nog eens rustig nagelezen worden. Als jij de taal goed beheerst, kun jij een stapje extra zetten om de samenwerking goed te laten verlopen.

Observeer en imiteer
De omgangsvormen in een land verschillen van streek tot streek en van bedrijf tot bedrijf. Observeer dus hoe bepaalde dingen worden gedaan en wat de ‘locals’ tegen elkaar zeggen. Welke woorden worden er veel gebruikt en wat is de lading ervan? Daarnaast is er een extra dimensie aan de taal: lichaamstaal en intonatie. Vooral in zuidelijke landen zijn mensen erg expressief. Je kunt al veel aflezen uit gezichtsuitdrukkingen, intonatie en handbewegingen. Speel op safe en spreek in het begin iedereen formeel aan.

Een tikje minder direct
Grijp iedere kans aan om een kort informeel gesprekje te voeren. Op die manier kom je makkelijk in contact. Met ‘small talk’ laat je zien dat je open staat voor anderen. Ook in zakelijke gesprekken is het de kunst om meer te investeren in de relatie en minder direct op je doel af te gaan.