Als je handel wil drijven of wil investeren moet je de lokale taal beheersen

13 april 2017
door Regina Coeli

Eurocommissaris Frans Timmermans spreekt zelf meerdere talen en heeft daar in zijn carrière veel profijt van gehad. Hij stimuleert bedrijven om te investeren in talenkennis, omdat de Nederlandse export daar veel baat bij heeft. We spraken met hem over zijn persoonlijke ervaring en zijn visie op de rol die talen spelen in internationale handel.

U spreekt zelf meerdere talen. Wat vindt u fascinerend aan talen?
“Taal is zoveel meer dan een communicatiemiddel. Het ontdekken van een vreemde taal is ook het ontsluiten van een vreemde cultuur. Er gaat letterlijk een nieuwe wereld voor je open. Het helpt je om een land te doorgronden, om mensen beter te begrijpen en als je in hun taal kunt communiceren, zullen ze jou ook beter begrijpen. Paradoxaal genoeg is het je kunnen verplaatsen in een andere taal en cultuur ook de perfecte manier om te ontdekken wat je eigen taal en cultuur te bieden heeft. Door aanraking met wat anders is, ontdek je het beste wie je zelf bent.”

Welke rol heeft het spreken van vreemde talen gespeeld in uw carrière?
“Het gebruik van vreemde talen loopt als een rode draad door mijn leven. Als kind moest ik talen leren om mee te kunnen komen. Ik zat eerst op een Franse, toen op een Vlaamse en weer later op een Engelse school waar ook veel Italiaans gesproken werd. Pas daarna zat ik een aantal jaren op een Nederlandse school, studeerde eerst in Nijmegen Franse letterkunde en later in Nancy letterkunde en Europees recht. In militaire dienst heb ik Russisch geleerd en tijdens het BZ klasje heb ik Spaans gevolgd. In de afgelopen ruim 25 jaar als diplomaat, kamerlid, staatssecretaris en nu minister heb ik ook professioneel veel plezier gehad van mijn talenkennis.

Maar het grootste plezier blijft toch te kunnen “opgaan” in buitenlandse samenlevingen; ongehinderd te kunnen genieten van literatuur en films in vreemde talen, een brug te kunnen zijn tussen vrienden en bekenden. In mijn werk gaat er haast geen dag voorbij of ik heb plezier van mijn talenkennis. Het helpt gewoon als je je boodschap zonder tussenkomst van tolken over kan brengen. Want het hanteren van een vreemde taal wordt zeer gewaardeerd, wordt gezien als een teken van belangstelling en soms ook respect en het maakt misverstanden minder waarschijnlijk. Maar, een belangrijke waarschuwing: dat werkt alleen als je de taal echt goed beheerst. Doe je dat niet, gebruik dan in hemelsnaam een tolk als je een boodschap over wil brengen, een misverstand is anders zo geboren.”

Heeft u situaties meegemaakt waarin het spreken van de lokale taal van doorslaggevend belang was?
“Met grote regelmaat. Zeker in mijn jaren in Rusland en daarna in de jaren toen ik voortdurend met Max van der Stoel op pad was in een poging her en der in Europa conflicten in de kiem te smoren heb ik gemerkt dat als je mensen kunt aanhoren en kunt aanspreken in hun eigen taal, je veel eerder hun vertrouwen kan winnen en dus ook eerder het echte verhaal te horen krijgt.”

U bent een warm pleitbezorger van onder andere de Duitse taal. Waarom vindt u het zo belangrijk dat Nederlanders meerdere talen spreken?
“Nederland is een open land. We verdienen een groot deel van onze welvaart in het buitenland. Door vreemde talen te leren verbreed je je ontwikkeling. Dat vergroot dan ook de kansen op het vinden van een baan, in Nederland of daarbuiten. En de wereld verandert in een snel tempo. We hebben landen als China en Brazilië veel belangrijker zien worden de laatste jaren. Dat kun je als een bedreiging ervaren. Als je het Chinees of Portugees beheerst kun je echter beter inspringen op de kansen die deze ontwikkeling biedt. Tegelijkertijd denk ik ook dat je, juist door vreemde talen te leren, meer bewust wordt van je eigen identiteit en deze daarmee ook meer waardeert.”

Hoe kunnen bedrijven de factor taal inzetten om internationaal succesvoller te worden?
“Als je handel wil drijven of wil investeren moet je de lokale taal beheersen. Wat Nederlanders kenmerkt is het vermogen zich aan klanten aan te passen. Als je de taal spreekt heb je altijd een streepje voor. Het feit dat je investeert in talenkennis laat zien dat je uit bent op een stabiele en langdurige relatie en niet op een “one night stand”.”


Deel deze pagina


Blijf op de hoogte

Bent u geïnteresseerd in taal en carrière? Meldt u zich dan aan voor de nieuwsbrief van Regina Coeli en u ontvangt maandelijks onze laatste blogberichten in uw mailbox.