Van verstaanbaar naar overtuigend Nederlands spreken

6 februari 2019
door Regina Coeli

Veel mensen die een vreemde taal leren, zouden graag willen klinken als een native speaker. Maar zelfs al spreek je jaren alleen maar de nieuwe taal, toch blijf je vaak een accent horen. Hoe kun je vanaf het begin een goede uitspraak ontwikkelen? We spraken erover met Yvonne Tupker. Zij is logopediste en taaltrainer Nederlands bij Regina Coeli.

“Je uitspraak van een taal bepaalt voor een groot deel of andere mensen je kunnen begrijpen. Als je klanken verkeerd uitspreekt, een klemtoon verkeerd legt of een onlogische intonatie gebruikt, is het voor je gesprekspartner een hele puzzel om uit te zoeken wat je bedoelt. Zelfs als je de juiste woorden gebruikt”, legt Yvonne uit.

“Soms moeten mensen die een vreemde taal leren letterlijk oor krijgen voor een klank. Als in je moedertaal een klank niet bestaat, maar in de vreemde taal wel, dan moet je leren om de klank te horen voordat je hem kunt uitspreken.”

Het Nederlands kent een aantal klanken die voor anderstaligen nieuw zijn:

1. G / sch
Veel talen kennen de g en de sch die in het Nederlands voorkomen niet. Daarom worden deze klanken vaak ervaren als een tongbreker. Maar bijvoorbeeld voor Arabisch sprekende mensen zijn deze klanken geen enkel probleem. Het Arabisch heeft ook veel keelklanken.

2. Medeklinkercombinaties
In het Nederlands worden medeklinkers meedogenloos aan elkaar geplakt. Het woord ‘schrift’ bijvoorbeeld bestaat uit zeven letters, waarvan er maar één een klinker is. Het lijkt onmogelijk om dit goed uit te spreken. Bijvoorbeeld in het Italiaans en het Japans wisselen klinkers en medeklinkers elkaar continu af. Je ziet dan ook dat sommige mensen een ‘spookklinker’ tussen de medeklinkers gaat uitspreken. Schrift wordt dan suchurifut.

3. Tweeklanken
Nederlands heeft vijf klinkers die zowel kort als lang uitgesproken kunnen en woorden een andere betekenis kunnen geven. Bijvoorbeeld: “De appel is rood of rot”. Of: “Hij ziet/zit niet goed”. Een klein verschil in uitspraak maar een groot verschil in betekenis. Daarnaast zijn er ook klinkercombinaties mogelijk die weer anders klinken, zoals ui, ooi, ieuw etc. Veel mensen die Nederlands als vreemde taal leren, blijven worstelen met de uitspraak van klinkers.

Er zijn dus nogal wat uitdagingen voor mensen die Nederlands willen leren spreken. Yvonne Tupker heeft een goede tip om de uitspraak meteen goed te leren: “Het is een voordeel dat je in het Nederlands heel goed kunt zien hoe je met je mond de klanken vormt. Als je de taal leert van een native speaker, gebruik dan je oren en ogen goed als hij of zij spreekt, spreek het dan na en laat je corrigeren op je uitspraak.”

Extra uitdaging voor Aziaten en Duitsers

Voor Aziaten kent het Nederlands een extra moeilijkheid. Aziatische talen zijn vaak toontalen. Toontalen hebben binnen één woord verschillende toonhoogtevariaties maar binnen de zinnen ontbreken juist de intonatiepatronen. Het gevolg daarvan is dat Aziaten meer monotoon spreken dan we in het westen gewend zijn. “Als zij al goed Engels spreken, hebben ze de intonatie onder de knie en leren ze dat ook makkelijker in het Nederlands, omdat die talen qua intonatie vergelijkbaar zijn”, legt Yvonne uit.

Een andere bijzondere groep vormen Duitsers. Het Duits en het Nederlands liggen dicht bij elkaar maar worden op sommige punten net even anders uitgesproken. “Neem als voorbeeld het Nederlandse mens en het Duitse Mensch. De woorden lijken op elkaar, betekenen hetzelfde, maar worden anders uitgesproken. De uitspraak van een taal die vergelijkbaar is aan je moedertaal is soms moeilijker dan die van een volledig nieuwe taal. In het begin is de vergelijkbare uitspraak ‘goed genoeg’ en word je wel begrepen maar als je dan verder niets doet aan je uitspraak, blijf je ook als gevorderde spreker altijd nog on-Nederlands klinken. Dat wordt uiteindelijk dan vaak wel als storend ervaren, vooral als de rest van de taalvaardigheid al heel goed is.”

Bij Regina Coeli zit het leren van de uitspraak verweven in alle trainingen Nederlands, zowel bij beginners als bij gevorderde cursisten. Cursisten oefenen de uitspraak tijdens de privélessen met taaltrainers. Ze hebben immers een goed voorbeeld tegenover zich zitten die ook getraind is om de uitspraak te verbeteren. Daarnaast oefenen cursisten met hun uitspraak in het talenpracticum. Op zijn eigen niveau luistert een cursist naar een native speaker, spreekt de zin vervolgens na en vergelijkt dan zijn eigen uitspraak met die van de native speaker.

Overtuigend Nederlands spreken

In eerste instantie is het doel van een goede uitspraak vooral om verstaanbaar te zijn. Een beginner hoeft niet direct accentloos te spreken. Maar vanaf een bepaald moment kan een accent je wel in de weg gaan zitten. Veel mensen vinden hun weg naar Regina Coeli als ze overtuigender willen overkomen in het Nederlands.

“In dit soort gevallen combineren we het verfijnen van de uitspraak vaak met een specifieke vaardigheid zoals presenteren. Overtuigend overkomen heeft naast uitspraak namelijk ook te maken met intonatie, woordkeuze en taal- en stemgebruik. Dat is prima te combineren in een training”, aldus Yvonne.

Wilt u specifiek uw uitspraak verbeteren of wilt u vanaf de start van een cursus Nederlands direct correct Nederlands leren spreken, informeer dan eens naar de mogelijkheden bij Regina Coeli.

Deel deze pagina


Blijf op de hoogte

Bent u geïnteresseerd in taal en carrière? Meldt u zich dan aan voor de nieuwsbrief van Regina Coeli en u ontvangt maandelijks onze laatste blogberichten in uw mailbox.