Aan elkaar, los of met een streepje
Zit je te twijfelen tussen 'coördineren' en 'co-ordineren'? Of weet je niet of het ‘auto-uitlaat’ of ‘auto uitlaat’ moet zijn?
Je bent niet de enige! In het Nederlands is het soms behoorlijk puzzelen: schrijf je woorden aan elkaar, los van elkaar of met een streepje ertussen? In dit blog leggen we je op een heldere manier uit hoe het zit. Met veel voorbeelden én handige tips om het makkelijker te maken.
Woorden aan elkaar schrijven: meestal wel
In het Nederlands schrijf je samenstellingen meestal aan elkaar. Dat doe je omdat je daarmee aangeeft dat het om één begrip gaat.
Voorbeelden:
- taalcursus (niet: taal cursus)
- vollemelkpak heeft een andere betekenis dan volle melkpak
- eigenbelang (belang dat je voor jezelf hebt) ≠ eigen belang (kan ook andermans belang zijn)
Tip: Hoor je maar één klemtoon? Dan is het vaak een samenstelling en schrijf je het aan elkaar.
Engelse woorden in het Nederlands: aan elkaar
Ook Engelse samenstellingen schrijf je in het Nederlands meestal aan elkaar, zeker als het zelfstandige naamwoorden zijn.
| Engels | Nederlands |
| last minute | lastminute |
| sales manager | salesmanager |
Wanneer gebruik je een streepje?
Een streepje (koppelteken) gebruik je als dat nodig is voor de leesbaarheid, betekenis of uitspraak. Hieronder zie je de belangrijkste gevallen.
1. Voor de leesbaarheid
Soms wordt een lang samengesteld woord onduidelijk. Een streepje helpt dan.
Voorbeeld: langetermijn-organisatieveranderingsplannen
2. Om verwarring te voorkomen
Voorbeeld:
- massa-gebed (gebed door veel mensen)
- massage-bed (ligbed bij een masseur)
3. In vaste combinaties
Voorbeelden:
- kat-en-muisspel
- doe-het-zelf
- kant-en-klaar
4. Bij samengestelde woorden met gelijkwaardige delen
Voorbeelden:
- hotel-restaurant
- cultureel-maatschappelijk
- joods-christelijk
5. Bij klinkerbotsing
Als twee klinkers botsen, gebruik je een streepje om het woord goed leesbaar te houden.
Voorbeelden:
- auto-uitlaat
- milieu-instituut
- co-ouderschap
- de-escaleren
Let op: bij niet-samenstellingen gebruik je een trema:
- reëel
- beïnvloeden
- coöperatie
- coördineren
Woorden eindigend op –achtig
Bij klinkerbotsing krijg je dan altijd een streepje.
Voorbeelden:
- astma-achtig
- cola-achtig
- disco-achtig
Test jezelf: ben jij een spatiemeester?
Het platform Signalering Onjuist Spatiegebruik maakte een leuke test: de spatietoets. Je krijgt er grappige én pijnlijke voorbeelden van verkeerd spatiegebruik te zien. Doe de spatietest >
Twijfel je vaker over taal?
Vind je het fijn om dingen even te checken voordat je iets schrijft of zegt in een andere taal? Of vraag je je weleens af of een uitdrukking in het Engels, Frans, Duits of Spaans eigenlijk wel klopt?
Dan is het misschien tijd om je taalkennis weer even op te frissen. Bij Regina Coeli leer je een taal precies zoals jij die nodig hebt. Of je nu zelfverzekerder wilt spreken, foutloos wilt schrijven of overtuigend wilt presenteren — onze persoonlijke aanpak zorgt ervoor dat je snel vooruitgaat.
Meer over de trainingen van Regina Coeli